Του Αθανασίου Κεφάλα, Πρώην Προέδρου του ΣΜΕ & Προέδρου της IMERYS Ελλάδος
Η ενεργειακή μετάβαση, η ψηφιακή οικονομία, η τεχνητή νοημοσύνη και η ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης περνούν αναπόφευκτα μέσα από την αξιοποίηση των ορυκτών πρώτων υλών. Το μήνυμα αυτό αναδείχθηκε μέσα από την τοποθέτηση του κ. Α. Κεφάλα, ο οποίος υπογράμμισε ότι ο εξορυκτικός κλάδος αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της βιώσιμης ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής και ευρωπαϊκής οικονομίας.
Όπως επισημάνθηκε, ο διαχωρισμός των ορυκτών πρώτων υλών σε «κρίσιμες» και «μη κρίσιμες» δεν αντανακλά τη συνολική αξία τους για την κοινωνία και την οικονομία, αλλά αφορά αποκλειστικά τον βαθμό κινδύνου στον εφοδιασμό τους. Η διαρκής διεύρυνση του σχετικού καταλόγου της Ευρωπαϊκής Ένωσης – από 14 κρίσιμες πρώτες ύλες το 2011 σε 34 σήμερα, ενώ παράλληλα έχουν χαρακτηριστεί 17 ως στρατηγικές – αποδεικνύει ότι η σημασία των ορυκτών πόρων αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως θεμελιώδης για την ευρωπαϊκή ανάπτυξη.
Τονίστηκε, παράλληλα, ότι οι λεγόμενες «μη κρίσιμες» ορυκτές πρώτες ύλες παραμένουν εξίσου απαραίτητες για την καθημερινότητα των πολιτών και την παραγωγική δραστηριότητα. Από την κατασκευή κατοικιών και μεγάλων έργων υποδομής μέχρι τη βιομηχανία, την ανακύκλωση, την αυτοκινητοβιομηχανία και δεκάδες εφαρμογές της σύγχρονης ζωής, υλικά όπως τα αδρανή, το τσιμέντο, ο χάλυβας, ο περλίτης, ο τάλκης, ο μπεντονίτης και ο ατταπουλγίτης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της αλυσίδας αξίας της οικονομίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συμβολή του εξορυκτικού κλάδου στην υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Ο κλάδος καλείται να μειώσει το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα, να αξιοποιήσει καινοτόμες τεχνολογίες, να ενισχύσει τη χρήση καθαρής ενέργειας και να εφαρμόσει πρακτικές κυκλικής οικονομίας, συμβάλλοντας παράλληλα στην ασφαλή προμήθεια των κρίσιμων πρώτων υλών που απαιτούνται για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τις μπαταρίες, τους ημιαγωγούς, τα ηλεκτρικά οχήματα και τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη νέα ζωή που αποκτούν πρώην μεταλλευτικές και λιγνιτικές εγκαταστάσεις. Η ανάπτυξη μεγάλων φωτοβολταϊκών πάρκων στη Δυτική Μακεδονία, η δημιουργία σύγχρονων κέντρων δεδομένων σε περιοχές απολιγνιτοποίησης και η εγκατάσταση του υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» στις εγκαταστάσεις του Λαυρίου αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο ο εξορυκτικός χώρος μπορεί να μετατραπεί σε μοχλό πράσινης ανάπτυξης και τεχνολογικής καινοτομίας.
«Αν κάτι δεν μπορεί να καλλιεργηθεί, τότε πρέπει να εξορυχθεί» («If it can’t be grown, it must be mined»), επισημάνθηκε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι όλα τα ορυκτά – ανεξαρτήτως χαρακτηρισμού – αποτελούν το πρώτο και αναγκαίο στάδιο της αλυσίδας αξίας για κάθε προϊόν, κάθε υποδομή και κάθε τεχνολογία που στηρίζει τη σύγχρονη ζωή. Καταλήγοντας, επισημάνθηκε ότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο, τεχνογνωσία και ανθρώπινο δυναμικό, στοιχεία που μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά στην επίτευξη των στόχων της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Η στήριξη ενός σύγχρονου, βιώσιμου και ανταγωνιστικού εξορυκτικού κλάδου αποτελεί επένδυση στην οικονομική ανθεκτικότητα, την ενεργειακή ασφάλεια, την τεχνολογική πρόοδο και, τελικά, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών.
