Εκ μέρους της Συντονιστικής Επιτροπής του ΠΜΣ
Του Καπαγερίδη Ιωάννη, Διευθυντής ΠΜΣ
Ο τομέας του μαρμάρου και των φυσικών λίθων συνιστά έναν ιδιαίτερα εξειδικευμένο κλάδο της εξορυκτικής βιομηχανίας, γεγονός που αναγνωρίζεται ευρέως από την επιστημονική και επαγγελματική κοινότητα που δραστηριοποιείται στον χώρο αυτό.
Η Ελλάδα διαθέτει πλούσια ιστορία στον χώρο του μαρμάρου, με διεθνούς φήμης κοιτάσματα σε περιοχές όπως η Δράμα, η Θάσος, η Καβάλα, τα Γρεβενά, η Κοζάνη, η Σκύρος και οι Κυκλάδες. Παράλληλα όμως, η βιομηχανία αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις: την πίεση του διεθνούς ανταγωνισμού, αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο, την ανάγκη για βιωσιμότητα και κυκλική οικονομία, και την ταχύτατη εξέλιξη της τεχνολογίας. Είναι φανερό ότι ο κλάδος χρειάζεται αποφοίτους με σύγχρονη κατάρτιση, ικανούς να ανταποκριθούν σε αυτά τα δεδομένα.
Τα λατομεία μαρμάρου απαιτούν διαφορετική προσέγγιση και διαφορετικές τεχνικές σε σύγκριση με τις άλλες εκμεταλλεύσεις, και ένα σύνολο γνώσεων που δεν καλύπτεται επαρκώς από τα παραδοσιακά προγράμματα σπουδών μηχανικών ή γεωλόγων. Το διαπιστώσαμε ξανά και ξανά μέσα από συζητήσεις με εργοδηγούς, διευθυντές λατομείων, επαγγελματίες του χώρου αλλά και νέους αποφοίτους που καλούνται να μάθουν τα περισσότερα στην πράξη.
Αυτό ακριβώς το κενό μάς οδήγησε στο Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας να σχεδιάσουμε ένα νέο μεταπτυχιακό πρόγραμμα: το ΠΜΣ «Σύγχρονη Εκμετάλλευση Μαρμάρου και Φυσικών Λίθων». Θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα πρόγραμμα πραγματικά προσανατολισμένο στις ανάγκες του κλάδου — όχι μια απλή συλλογή μαθημάτων, αλλά ένα ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό μονοπάτι που συνδέει τη θεωρία με την καθημερινή πρακτική του λατομείου.
Το νέο ΠΜΣ καλύπτει πλήρως τον κύκλο ζωής της εκμετάλλευσης μαρμάρου και φυσικών λίθων: από τη γεωλογία και τη γεωοικονομική σημασία των κοιτασμάτων, τις μεθόδους έρευνας και δειγματοληψίας, τη γεωστατιστική και τη μοντελοποίηση κοιτασμάτων, έως τον σχεδιασμό επιφανειακών και υπόγειων λατομείων, την τεχνική ασφάλεια και παρακολούθηση, την επεξεργασία μαρμάρου, τη διαχείριση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και τη μελέτη των διεθνών αγορών. Στόχος μας είναι οι φοιτητές να αποκτήσουν όχι μόνο θεωρητική βάση, αλλά και πρακτικές δεξιότητες άμεσα εφαρμόσιμες στον χώρο εργασίας. Για τον λόγο αυτόν, το πρόγραμμα ενσωματώνει εργαστηριακές ασκήσεις, μελέτες περίπτωσης, έργα εφαρμογής και εκπαίδευση σε λογισμικά που χρησιμοποιεί ήδη η αγορά, τα οποία παρέχονται διαδικτυακά μέσω ακαδημαϊκών αδειών, ενώ το πρόγραμμα υλοποιείται αποκλειστικά εξ αποστάσεως, διευκολύνοντας εργαζόμενους από όλη την Ελλάδα ή το εξωτερικό.
Πριν οριστικοποιήσουμε το πρόγραμμα, πραγματοποιήσαμε ειδική συνεδρία της Εξωτερικής Συμβουλευτικής Επιτροπής του Τμήματος, με τη συμμετοχή επαγγελματιών του κλάδου. Τα σχόλιά τους μάς βοήθησαν να προσαρμόσουμε το πρόγραμμα στις πραγματικές ανάγκες της βιομηχανίας. Παράλληλα, δημιουργήσαμε μια ηλεκτρονική έρευνα εκδήλωσης ενδιαφέροντος, η οποία επιβεβαίωσε ότι η ζήτηση για ένα τέτοιο ΠΜΣ είναι ιδιαίτερα υψηλή. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν ήδη εργαζόμενοι στον κλάδο, ενώ όλα τα μαθήματα έλαβαν πολύ υψηλές βαθμολογίες ενδιαφέροντος. Πολλοί δήλωσαν ότι τέτοιου είδους σπουδές θα τους βοηθήσουν στην εξέλιξη μέσα στην εταιρεία τους, στην απόκτηση πιο σύγχρονων γνώσεων, ή στην προετοιμασία τους για μελλοντική ερευνητική δραστηριότητα.
Το πρόγραμμα αξιολογήθηκε ως Fully Compliant (Πλήρης Συμμόρφωση) στο σύνολό του αλλά και σε όλα τα επιμέρους κριτήρια, και πιστοποιήθηκε από το Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ). Τα μαθήματα του πρώτου κύκλου σπουδών έχουν ήδη ξεκινήσει με τη συμμετοχή φοιτητών που δραστηριοποιούνται στο λατομικό και μεταλλευτικό τομέα.
Πέρα από τα μαθήματα, το ΠΜΣ στοχεύει επίσης να ενισχύσει τη σύνδεση του Πανεπιστημίου με τον κλάδο των φυσικών λίθων. Προγραμματίζουμε διαλέξεις ειδικών, τεχνικά εργαστήρια, ερευνητικές πρωτοβουλίες και δράσεις που ενισχύουν τον διάλογο μεταξύ ακαδημαϊκής κοινότητας και αγοράς. Θέλουμε το πρόγραμμα να παραμείνει ευέλικτο, εξελισσόμενο και στενά συνδεδεμένο με τις ανάγκες της πραγματικής παραγωγής.
Στην ουσία, ο στόχος μας είναι να προετοιμάσουμε αποφοίτους που θα μπορούν να εργαστούν με αυτοπεποίθηση σε λατομεία και βιομηχανίες φυσικών λίθων, με σύγχρονη γνώση και πλήρη κατανόηση των σημερινών τεχνικών, καθώς και των περιβαλλοντικών και οικονομικών προκλήσεων. Ελπίζουμε επίσης ότι το ΠΜΣ θα συμβάλει στη μεγαλύτερη εξωστρέφεια και επαγγελματοποίηση ενός κλάδου που έχει διαμορφώσει για αιώνες την ελληνική οικονομία και αρχιτεκτονική κληρονομιά.
Για εμάς, η δημιουργία αυτού του μεταπτυχιακού δεν είναι απλώς μια ακόμη ακαδημαϊκή πρωτοβουλία. Είναι μια δέσμευση προς τη βιομηχανία με την οποία συνεργαζόμαστε επί χρόνια, μια απάντηση σε πραγματικές ανάγκες, και μια επένδυση στο μέλλον ενός κλάδου που εξακολουθεί να έχει σημαντικές προοπτικές στην Ελλάδα και διεθνώς.
*Το άρθρο παραχωρήθηκε για το site και το newsletter του ΣΜΕ.
