Του Δημήτρη Βέργαδου, Προέδρου της Ελληνικής Λέσχης μη Εκτελεστικών Μελών ΔΣ – NED Club
Οι οικογενειακές επιχειρήσεις αποτελούν βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας. Αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% του συνόλου των επιχειρήσεων της χώρας και απασχολούν σχεδόν το 45% των εργαζομένων. Ωστόσο, η διατήρηση της επιχειρηματικής τους συνέχειας παραμένει μια σημαντική πρόκληση, καθώς μόλις μία στις δέκα καταφέρνει να περάσει με επιτυχία στην τρίτη γενιά.
Η πρόκληση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική οικονομία καλείται να ενισχύσει την παραγωγικότητά της και να βελτιώσει τη διεθνή ανταγωνιστικότητά της. Με την παραγωγικότητα της εργασίας να παραμένει περίπου στο 54% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η υιοθέτηση σύγχρονων πρακτικών διοίκησης και εταιρικής διακυβέρνησης δεν αποτελεί απλώς επιλογή καλής λειτουργίας, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα.
Η εμπειρία δείχνει ότι οι επιχειρήσεις που διαθέτουν ισχυρές δομές διακυβέρνησης, επαγγελματική διοίκηση, ενεργά και αποτελεσματικά Διοικητικά Συμβούλια, καθώς και έγκαιρο σχεδιασμό της διαδοχής, είναι καλύτερα προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της αγοράς. Παράλληλα, καινοτομούν ευκολότερα, προσελκύουν χρηματοδότηση, διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τους κινδύνους και δημιουργούν μεγαλύτερη αξία για τους μετόχους και τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Η ανάγκη αυτή είναι ακόμη πιο έντονη για τις οικογενειακές επιχειρήσεις του μεταλλευτικού και ευρύτερου εξορυκτικού κλάδου. Οι επιχειρήσεις αυτές λειτουργούν σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον, με μεγάλους επενδυτικούς ορίζοντες, αυξημένες περιβαλλοντικές και κανονιστικές υποχρεώσεις, υψηλές απαιτήσεις σε θέματα υγείας και ασφάλειας και διαρκή ανάγκη διατήρησης της εμπιστοσύνης των τοπικών κοινωνιών, των επενδυτών και των εργαζομένων. Σε αυτό το πλαίσιο, η αποτελεσματική εταιρική διακυβέρνηση ενισχύει την ανθεκτικότητα της επιχείρησης και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για βιώσιμη ανάπτυξη.
Καθοριστική είναι και η συμβολή των μη εκτελεστικών και ανεξάρτητων μελών των Διοικητικών Συμβουλίων. Η εμπειρία, η αντικειμενική κρίση και η εξωτερική οπτική που εισφέρουν συμβάλλουν στη βελτίωση της στρατηγικής, στη διαχείριση σύνθετων κινδύνων και στην ισορροπημένη λήψη αποφάσεων. Ιδιαίτερα στις οικογενειακές επιχειρήσεις, όπου οι επιχειρηματικές επιλογές συχνά συνδέονται με οικογενειακές σχέσεις και ιστορικές ισορροπίες, η παρουσία ανεξάρτητων μελών ενισχύει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη μακροπρόθεσμη προοπτική της επιχείρησης.
Με αυτή τη φιλοσοφία δραστηριοποιείται η Ελληνική Λέσχη Μη Εκτελεστικών Μελών Διοικητικών Συμβουλίων (NED Club), προωθώντας τον ρόλο των μη εκτελεστικών μελών και τη διάδοση σύγχρονων πρακτικών εταιρικής διακυβέρνησης. Μέσα από δράσεις ενημέρωσης, ανταλλαγής γνώσης και θεσμικού διαλόγου, επιδιώκει να ενισχύσει την ποιότητα της διοίκησης και τη μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, το NED Club έχει αναπτύξει δράσεις και πρωτοβουλίες με στόχο την ενίσχυση της οικογενειακής διακυβέρνησης. Πρόσφατα, διοργάνωσε σε συνεργασία με την PwC, εκδήλωση αφιερωμένη στις οικογενειακές επιχειρήσεις, με επίκεντρο τη διαδοχή και τη σύγχρονη εταιρική διακυβέρνηση. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα παρουσιάστηκαν τα ευρήματα της έρευνας Family Business Survey 2025 της PwC, ενώ εκπρόσωποι επιτυχημένων ελληνικών οικογενειακών επιχειρήσεων μοιράστηκαν εμπειρίες και καλές πρακτικές για τη μετάβαση στη νέα γενιά διοίκησης.
Το συμπέρασμα ήταν ξεκάθαρο. Η διαχρονική επιτυχία μιας οικογενειακής επιχείρησης δεν εξαρτάται μόνο από την επιχειρηματική της παράδοση, αλλά από την ικανότητά της να εξελίσσεται χωρίς να χάνει την ταυτότητά της. Οι αξίες που τη δημιούργησαν παραμένουν το θεμέλιό της· η σύγχρονη εταιρική διακυβέρνηση, όμως, είναι αυτή που μπορεί να εξασφαλίσει τη συνέχεια, την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητά της στις επόμενες γενιές. Για τις ελληνικές μεταλλευτικές επιχειρήσεις, που καλούνται να επενδύσουν σε ένα ολοένα πιο σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον, η εταιρική διακυβέρνηση δεν αποτελεί πλέον θέμα συμμόρφωσης. Αποτελεί στρατηγική επένδυση στο μέλλον τους.
