Της Κυριακής Τσίχλα, Policy Officer του ΣΜΕ
Ο ΣΜΕ προσανατολίζεται στη δημιουργία «σχολής» εκπαίδευσης και πιστοποίησης χειριστών, αξιοποιώντας υπάρχουσα υποδομή.
Θεματικές συνεδριάσεις των Ομάδων Εργασίας του ΣΜΕ. Στόχος η διατύπωση συγκεκριμένων, ρεαλιστικών προτάσεων για τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου λειτουργίας του κλάδου.
Ακολουθεί μια συνοπτική, αλλά «ζωντανή» εικόνα των βασικών συμπερασμάτων.
1. ΜΠΕ, ΑΕΠΟ και Αδειοδοτήσεις: Από την πολυπλοκότητα στην αποτελεσματικότητα
Η Ομάδα Βελτίωσης του Πλαισίου ΜΠΕ, ΑΕΠΟ και Αδειοδοτήσεων, κατέγραψε αυτό που όλοι βιώνουν στην πράξη: ένα πλαίσιο υπερβολικά σύνθετο, με αλλεπάλληλες γνωμοδοτήσεις και μεγάλους χρόνους αναμονής – συχνά από 3 έως 9 έτη για πλήρη αδειοδότηση.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε σε δύο κυρίως κατευθύνσεις:
Στρατηγικές θεσμικές αλλαγές
- Θεσμοθέτηση Ζωνών Ορυκτών Πρώτων Υλών και ενσωμάτωση του ορυκτού δυναμικού στον χωρικό σχεδιασμό.
- Εφαρμογή Στρατηγικών Περιβαλλοντικών Εκτιμήσεων (ΣΠΕ) σε επίπεδο μεταλλευτικών ζωνών, ώστε τα κρίσιμα ζητήματα να αντιμετωπίζονται έγκαιρα και συλλογικά.
Πρακτική επιτάχυνση των διαδικασιών
- Πλήρης ενεργοποίηση του Ηλεκτρονικού Περιβαλλοντικού Μητρώου και του Μητρώου Πιστοποιημένων Αξιολογητών.
- Παράλληλες (όχι σειριακές) γνωμοδοτήσεις, ρεαλιστικές προθεσμίες ελέγχου και μείωση των διπλών/τριπλών γνωμοδοτήσεων.
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στην απλοποίηση των ΑΕΠΟ: τυποποιημένοι και μετρήσιμοι όροι, διάκριση ουσιωδών και μη ουσιωδών μεταβολών, τμηματική υποβολή ΜΠΕ, καθώς και πιο λογική αντιμετώπιση μικρών τεχνικών τροποποιήσεων χωρίς περιττή γραφειοκρατία.
Στα ερευνητικά έργα, η ομάδα εισηγείται στροφή σε λογική risk based permitting, με δυνατότητα μεταφοράς ορισμένων γεωτρητικών δραστηριοτήτων από Α1 σε Β όταν οι επιπτώσεις είναι περιορισμένες. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη ενίσχυσης της έρευνας για κρίσιμες πρώτες ύλες, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων σε περιοχές Natura 2000, με σαφές πλαίσιο, διαχωρισμό στερεών πόρων από υδρογονάνθρακες και νομική αναγνώριση των υπόγειων εκμεταλλεύσεων ως ξεχωριστής χρήσης γης.
Τέλος, σε δασικά και υδατικά ζητήματα επισημάνθηκε η ανάγκη για πιο καθαρούς κανόνες (επιστροφή αποκατεστημένων εκτάσεων, οριοθέτηση υδατορεμάτων, εγγυητικές επιστολές), καθώς και για υψηλότερη επιστημονική ποιότητα στις ΜΠΕ, με ποσοτικοποιημένες παραμέτρους και χρήση real time monitoring σε έργα υψηλής κατηγορίας.
2. Ομάδα Θεσμών ΣΜΕ: Ένας σύγχρονος ΚΜΛΕ για τις ανάγκες του σήμερα
Η Ομάδα Θεσμών ασχολήθηκε με την αναθεώρηση του Κανονισμού Μεταλλευτικών & Λατομικών Εργασιών (ΚΜΛΕ) και του ευρύτερου κανονιστικού πλαισίου. Το βασικό ερώτημα: πώς διαμορφώνεται ένας κανονισμός που διασφαλίζει υψηλό επίπεδο ασφάλειας και προστασίας, χωρίς να κρατά «δέσμιο» τον κλάδο σε παρωχημένα σχήματα;
Κύριοι άξονες:
Οργάνωση & στελέχωση
- Εναρμόνιση με τα επαγγελματικά δικαιώματα των μηχανικών.
- Ενίσχυση του ρόλου του Τεχνικού Ασφαλείας, καθώς και εκπαίδευση/πιστοποίηση εργοδηγών, επιστατών και σαφή κριτήρια για τους Επιθεωρητές.
Νέες τεχνολογίες & αδειοδοτήσεις
- Ρητή ένταξη τεχνολογιών όπως raise boring, ventilation on demand, τηλεχειριζόμενα και ηλεκτρικά μηχανήματα, drones, real time monitoring.
- Πιο σαφείς και γρήγορες διαδικασίες για άδειες εγκατάστασης, αργούσες παραχωρήσεις, πρόχειρα καταλύματα και συγκρούσεις χρήσεων γης.
- Υιοθέτηση σύγχρονου Reporting Standard για την αξιόπιστη αποτύπωση των στοιχείων του κλάδου.
3. Θέματα Προσωπικού: Νέο πλαίσιο για χειριστές και γομωτές
Τέλος, η Ομάδα Εργασίας για Θέματα Προσωπικού εστιασε σ ένα πρακτικό αλλά κρίσιμο πεδίο: την εκπαίδευση και αδειοδότηση χειριστών μηχανημάτων έργου (ΜΕ) και γομωτών.
Για τους χειριστές ΜΕ
- Γίνεται χαρτογράφηση καλών πρακτικών από άλλες ευρωπαϊκές χώρες (ενδεικτικά, στη Γερμανία η ικανότητα εγκρίνεται από τον εργοδότη εντός του χώρου εξόρυξης).
- Ο ΣΜΕ προσανατολίζεται στη δημιουργία «σχολής» εκπαίδευσης και πιστοποίησης χειριστών, αξιοποιώντας υπάρχουσα υποδομή.
- Προτείνεται η εμπειρία να μετράται σε ώρες χειρισμού, με λογική ανάλογη των «ωρών πτήσης» στους πιλότους.
Για τους γομωτές
- Ο ΣΜΕ θα προτείνει η εμπειρία να υπολογίζεται βάσει αριθμού πυροδοτήσεων και όχι ημερομισθίων.
- Η εξέταση για άδεια να περιλαμβάνει ουσιαστική πρακτική δοκιμασία, ώστε η πιστοποίηση να αντανακλά πραγματική ικανότητα.
Οι παραπάνω συνεδριάσεις δείχνουν ένα κοινό νήμα: ο κλάδος δεν αρκείται στη διαπίστωση προβλημάτων, αλλά διαμορφώνει συγκεκριμένες προτάσεις για ένα πιο σύγχρονο, αποτελεσματικό και εξωστρεφές πλαίσιο λειτουργίας.
*Το άρθρο παραχωρήθηκε για το site και το newsletter του ΣΜΕ.
